مرتبط ساخته ، بلكه در اراده و قدرت خداى تعالى مستهلك نموده است ، و لازم آن ، آنكه آنچه را كه خدا مىخواهد ، خواسته اوست ، و طبعا هيچ فعلى از وى صادر نمىگردد مگر آنكه نشأت گرفته از اراده خداوند - عزّ و جلّ - است ، و خواسته‌هاى نفس امّاره و هواجس و هوساتش ، بالتّمام بر باد رفته است ، زيرا اراده او فانى در ارادهء خداى سبحان است و با توجه به اينكه همهء اسباب به او منتهى مىشود و او مسبّب الاسباب است ، و هر چه را كه اراده كند ، تحقق آن حتمى است و هيچ چيزى ممكن نيست مانع نفوذ اراده حقتعالى شود ، پس اعتماد كنندهء چنانى بر خداى عزيز و مقتدر ، ظفرمند و پيروز است و سند پيروزى وى ، آيهء كريمهء : « و من يتوكل على اللَّه فهو حسبه ان اللَّه بالغ امره قد جعل اللَّه لكل شيء قدرا » « 1 » مىباشد كه صراحتا متوكل على اللَّه را در كفالت و كفايت خداى تعالى اعلام مىفرمايد كه بدون هيچ قيدى ، امرش نافذ و فرمانش بالغ است و همهء اسباب ديگر مقدّر و محدود است ، و احيانا اثر توكل بر خداوند متعال خرق عادت است . پس بى اعتنايى به اسباب طبيعى در تحصيل مطلوب نه صبغهء از توكل ندارد كه بى ادبى و دهان كجى به كتاب و سنّت و عقل است ، و اعتماد بر آنها على سبيل الاصالة و الاستقلال نيز شرك است ، بلكه حقيقت توكل على اللَّه تعالى ، اعتماد به خداوند متعال در انجام امور ، و تفويض كارها به آن حضرت كه يگانه سبب غير مغلوب است و در عين حال اعتنا نمودن به علل طبيعى اما نه بر وتيرهء استقلال .

--> ( 1 ) طلاق - 3 .